B.1
LECZENIE CHORYCH NA PRZEWLEKŁE WIRUSOWE ZAPALENIA WĄTROBY TYPU B (ICD-10: B18.1)
B18.1
ŚWIADCZENIOBIORCY
Kryteria kwalifikacji
- Do programu są kwalifikowani świadczeniobiorcy w wieku powyżej 3 lat, chorzy na przewlekle wirusowe zapalenie wątroby typu B, charakteryzujący się obecnością HBV DNA w surowicy oraz antygenu HBs przez czas dłuższy niż 6 miesięcy oraz spełniający poniższe kryteria:
- poziom wiremii HBV DNA powyżej 2000 IU/mL
- oraz
- potwierdzenie aktywnego zapalenia wątroby w postaci aktywności AIAT przekraczającej górną granicę normy w co najmniej trzech oznaczeniach wykonanych w okresie nie krótszym niż trzy miesiące i nie dłuższym niż 12 miesięcy
- lub
- zmiany histologiczne w wątrobie potwierdzające rozpoznanie przewlekłego zapalenia wątroby
- lub
- sztywność tkanki wątrobowej wskazująca na znaczące włóknienie (>7,0 kPa) w badaniu elastograficznym wątroby.
- Do programu są kwalifikowani przy stwierdzeniu wiremii HBV DNA (niezależnie od jego poziomu):
- świadczeniobiorcy z marskością wątroby (świadczeniobiorcy z niewyrównaną marskością wątroby są leczeni w trybie pilnym);
- świadczeniobiorcy oczekujący na przeszczep wątroby;
- świadczeniobiorcy z planowaną lub rozpoczętą terapią immunosupresyjną, w tym biologiczną, lub chemioterapią przeciwnowotworową;
- świadczeniobiorcy, u których rozpoczyna się planowane leczenie zakażenia HCV.
- Do programu mogą zostać zakwalifikowanie kobiety w trzecim trymestrze ciąży z wiremią HBV DNA powyżej 200 000 IU/ml, jeśli lekarz uzna to za zasadne.
Leczenie
Kryteria kwalifikacji
- U pacjentów dotychczas nieleczonych stosuje się interferon pegylowany alfa-2a albo analog nukleozydowy - entekawir lub nukleotydowy - tenofowir.
- Choroby lub stany wykluczające stosowanie interferonu:
- niewyrównana marskość wątroby;
- ciężka współistniejąca choroba serca, w tym niewydolność krążenia, niestabilna choroba wieńcowa;
- niewyrównana cukrzyca insulinozależna;
- choroby o podłożu autoimmunologicznym, z wyłączeniem autoimmunologicznego zapalenia wątroby typu II (anty-LKM-1);
- niewyrównana nadczynność tarczycy;
- retinopatia (po konsultacji okulistycznej);
- padaczka (po konsultacji neurologicznej);
- czynne uzależnienie od alkoholu lub środków odurzających;
- ciąża lub karmienie piersią;
- czynna psychoza, depresja (po konsultacji psychiatrycznej);
- choroba nowotworowa czynna lub z dużym ryzykiem wznowy (po konsultacji onkologicznej, hematoonkologicznej lub hematologicznej);
- inne przeciwwskazania określone w charakterystyce produktu leczniczego.
- W przypadku rozpoczęcia leczenia interferonem należy je przerwać w przypadku:
- braku odpowiedzi po 12 tygodniach leczenia definiowanej jako zmniejszenie poziomu wiremii HBV DNA o co najmniej 1 log10;
- wystąpienia objawów nadwrażliwości lub nietolerancji na substancję czynną lub pomocniczą;
- choroby lub stany wymienione w pkt. 2.2. ujawnione w trakcie leczenia interferonem.
- W przypadkach nieskuteczności interferonu należy stosować entekawir lub tenofowir.
- Lamiwudyna może być stosowana tylko w przypadku niemożności zastosowania entekawiru kub tenofowiru.
- Po pierwszych 12 tygodniach leczenia analogami nukleozydowymi lub nukleotydowymi należy ocenić ich skuteczność. Dla kontynuacji leczenia konieczne jest obniżenie początkowych wartości wiremii HBV DNA co najmniej o 1 log10.
- W uzasadnionych przypadkach leczenie określonym analogiem nukleozydowym lub nukleotydowym może być kontynuowane do 24 tygodnia, do ponownej oceny skuteczności. W innych przypadkach należy zmienić lek po uzyskaniu wyniku lekooporności i sprawdzeniu adherencji pacjenta do leczenia.
- Po 24 tygodniach terapii należy ponownie ocenić skuteczność terapii poprzez ilościowe oznaczenie poziomu wiremii HBV DNA. W wypadku niewykrywalnego HBV DNA leczenie należy kontynuować do osiągnięcia punktu końcowego leczenia. W innym wypadku należy rozważyć zmianę leku po uzyskaniu wyniku wirogramu i sprawdzeniu adherencji pacjenta do leczenia, stosując monoterapię jednym z leków opisanym w programie.
- W uzasadnionych przypadkach, zwłaszcza po wyczerpaniu opcji terapeutycznych lub nieuzyskaniu nieoznaczalnej wiremii HBV DNA należy rozważyć leczenie interferonem.
Czas leczenia w programie
Określenie czasu leczenia w programie
- Leczenie można zakończyć u osób leczonych dłużej niż rok, po stwierdzeniu:
- serokonwersji w układzie "s" lub
- dwukrotnie ujemnych wyników oznaczenia HBV DNA wykonanych w odstępach co najmniej 3 miesięcy.
- W przypadku pacjentów z marskością wątroby i po przeszczepach narządowych terapię należy stosować bez ograniczeń czasowych.
SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE
Interferon
- Interferon pegylowany alfa-2a:
- 90 µg/0,5 ml roztwór do wstrzykiwań,
- 135 µg/0,5 ml roztwór do wstrzykiwań,
- 180 µg/0,5 ml roztwór do wstrzykiwań;
- Interferon dawkuje się zgodnie z zaleceniami zawartymi w charakterystyce produktu leczniczego. Redukcja dawki możliwa jest zgodnie z wytycznymi zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Czas leczenia interferonem nie może przekroczyć 48 tygodni.
Analogi nukleozydowe lub nukleotydowe
- lamiwudyna:
- tabletki po 100 mg - raz dziennie 1 tabletka;
- entekawir:
- tabletki po 0,5 mg - raz dziennie 1 tabletka u osób uprzednio nieleczonych analogami nukleozydowymi lub nukleotydowymi,
- tabletki po 1,0 mg - raz dziennie 1 tabletka u osób uprzednio leczonych analogami nukleozydowymi lub nukleotydowymi;
- tenofowir:
- tabletki po 245 mg - raz dziennie 1 tabletka.
- W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek możliwa jest zmiana dawkowania entekawiru i tenofowiru zgodnie z odpowiednimi Charakterystykami Produktu Leczniczego.
BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W RAMACH PROGRAMU
Badania przy kwalifikacji
Badania przy kwalifikacji do leczenia interferonem i analogami nukleozydów lub nukleotydów
- poziom wiremii HBV DNA;
- oznaczenie antygenu HBs;
- oznaczenie antygenu HBe;
- oznaczenie przeciwciał anty-HBe;
- oznaczenie przeciwciał anty-HCV;
- oznaczenie przeciwciał anty-HIV;
- morfologia krwi;
- oznaczenie poziomu ALT;
- proteinogram;
- czas lub wskaźnik protrombinowy;
- oznaczenie stężenia mocznika i kreatyniny;
- USG jamy brzusznej;
- biopsja wątroby – w przypadkach uzasadnionych kryteriami kwalifikacji;
- próba ciążowa u kobiet w wieku rozrodczym.
- Przy kwalifikacji do leczenia interferonem dodatkowo:
- oznaczenie poziomu glukozy;
- oznaczenie przeciwciał;
- oznaczenie poziomu TSH;
- oznaczenie poziomu fT4 lub fT3.
Monitorowanie
Monitorowanie leczenia interferonem
- w dniu rozpoczęcia terapii:
- morfologia krwi,
- oznaczenie poziomu ALT,
- czas lub wskaźnik protrombinowy,
- oznaczenie stężenia kreatyniny,
- oznaczenie poziomu AFP,
- oznaczenie antygenu HBsAg metodą ilościową;
- w 2, 4, 6, 8, 12,16, 20, 24, 28, 32, 36, 40, 44, 48 tygodniu:
- morfologia krwi,
- oznaczenie poziomu ALT;
- w 4, 12, 24, 48 tygodniu - oznaczenie stężenia kreatyniny;
- w 12 tygodniu:
- poziom wiremii HBV DNA,
- oznaczenie antygenu HBsAg metodą ilościową;
- w 24, 48 tygodniu:
- oznaczenie antygenu HBsAg,
- oznaczenie antygenu HBeAg,
- oznaczenie przeciwciał anty-HBe,
- poziom wiremii HBV DNA;
- w 12, 24, 36, 48 tygodniu:
- oznaczenie poziomu TSH,
- oznaczenie poziomu fT4 lub fT3;
- w 48 tygodniu:
- proteinogram,
- czas lub wskaźnik protrombinowy,
- oznaczenie poziomu AFP,
- USG jamy brzusznej.
Monitorowanie
Monitorowanie leczenia analogami nukleozydów lub nukleotydów
- w dniu rozpoczęcia terapii:
- morfologia krwi,
- oznaczenie poziomu ALT,
- czas lub wskaźnik protrombinowy,
- oznaczenie stężenia kreatyniny,
- oznaczenie poziomu AFP;
- w 4, 12, 24, 48 tygodniu:
- oznaczenie stężenia kreatyniny,
- morfologia krwi,
- oznaczenie poziomu ALT;
- w 12 tygodniu - poziom wiremii HBV DNA;
- w 24 i następnie co 24 tygodnie:
- oznaczenie antygenu HBsAg,
- oznaczenie antygenu HBeAg,
- oznaczenie przeciwciał anty-HBe,
- poziom wiremii HBV DNA,
- oznaczenie lekooporności przy jej podejrzeniu;
- w 48 tygodniu i następnie co 48 tygodni:
- czas lub wskaźnik protrombinowy,
- proteinogram,
- oznaczenie poziomu AFP,
- USG jamy brzusznej.
Monitorowanie
Monitorowanie programu
- gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;
- uzupełnienie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;
- przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.