B.136.FM
LECZENIE CHORYCH NA GRUŹLICĘ LEKOOPORNĄ (MDR/XDR) (ICD-10: A15)
ŚWIADCZENIOBIORCY
W programie finansuje się dwie terapie gruźlicy lekoopornej substancjami:
- bedakiliną w skojarzeniu z lekami przeciwprątkowymi (gruźlica płuc MDR-TB);
- pretomanidem w skojarzeniu z bedakiliną i linezolidem (gruźlica płuc MDR-TB albo XDR-TB).
- W programie lekowym istnieje możliwość kwalifikacji pacjenta do terapii 1 albo 2. Nie można traktować powyższych terapii jako linie leczenia.
Leczenie wielolekoopornej gruźlicy płuc (MDR-TB) bedakiliną w skojarzeniu z lekami przeciwprątkowymi.
Kryteria kwalifikacji
- wiek ≥ 14 lat;
- wielolekooporna gruźlica płuc (MDR-TB) udokumentowana dodatnim wynikiem posiewu lub badaniem molekularnym w ciągu 3 miesięcy przed lub w trakcie kwalifikacji;
- udokumentowany brak odpowiedzi na leczenie najlepszym możliwym dostępnym schematem przez 6 miesięcy lub dłużej przed włączeniem do programu albo brak możliwości zastosowania innego skutecznego leczenia gruźlicy płuc;
- niewystępowanie stanów klinicznych, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają włączenie terapii;
- adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych krwi zgodnie z zapisami Charakterystyki Produktu leczniczego (dalej ChPL);
- brak przeciwskazań do stosowania każdego z leków zgodnie z ChPL;
- stan sprawności powyżej 50 według skali Karnofsky’ego w ciągu 30 dni przed rozpoczęciem terapii;
- brak uzależnienia od alkoholu i narkotyków ocenionego indywidualnie przez lekarza kwalifikującego;
- brak zakażenia wirusem HIV z liczbą limfocytów CD4+ ≤ 50 komórek/µl;
- brak wcześniejszego leczenia bedakiliną lub badakiliną w skojarzeniu z pretomanidem;
- wykluczenie ciąży lub karmienia piersią;
- wyrażenie zgody przez pacjenta lub jego opiekuna prawnego dla chorych < 18 r. ż. na monitorowanie jego stanu zdrowia w 6 i 24 miesiącu po zakończeniu leczenia w programie lekowym.
- Powyższe kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie.
Czas leczenia w programie
Określenie czasu leczenia w programie
- Całkowita długość leczenia w programie wynosi 24 tygodnie. U pacjentów, u których po 24 tygodniach nie wystąpiła dostateczna odpowiedź na leczenia można rozważyć wydłużenie czasu trwania leczenia pod dokładnym nadzorem w zakresie bezpieczeństwa. Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie.
Leczenie wielolekoopornej gruźlicy płuc (MDR-TB) lub gruźlicy płuc o rozszerzonej oporności (XDR-TB) pretomanidem w skojarzeniu z bedakiliną i linezolidem.
Kryteria kwalifikacji
- wiek ≥ 14 lat;
- wielolekooporna gruźlica płuc (MDR-TB) lub gruźlica płuc o rozszerzonej oporności (XDR-TB) udokumentowana dodatnim wynikiem posiewu lub badaniem molekularnym w ciągu 3 miesięcy przed lub w trakcie kwalifikacji;
- w przypadku MDR-TB:
- udokumentowany brak odpowiedzi na leczenie najlepszym dostępnym schematem przez 6 miesięcy lub dłużej przed przystąpieniem do terapii
- lub
- udokumentowana nietolerancja leczenia drugiego rzutu z użyciem:
- PAS, etionamidu, aminoglikozydów lub fluorochinolonów,
- leczenia niewymienionego powyżej, które w opinii lekarza kwalifikuje pacjenta do terapii;
- w przypadku XDR-TB:
- udokumentowana oporność na izoniazyd, ryfampicynę, fluorochinolon i antybiotyki podawane w formie iniekcji (amikacyna, kanamycyna, kapreomycyna) w dowolnym czasie lub podczas kwalifikacji;
- niewystępowanie stanów klinicznych, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają włączenie terapii;
- adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych krwi zgodnie z zapisami ChPL,
- brak przeciwskazań do stosowania każdego z leków zgodnie z ChPL;
- stan sprawności powyżej 50 według skali Karnofsky’ego w ciągu 30 dnia przed rozpoczęciem terapii;
- brak nadużywania alkohol i narkotyków ocenionego indywidualnie przez lekarza kwalifikującego;
- BMI > 17 kg/m2 w przypadku osób ≥ 18 r.ż, w przypadku pacjentów < 18 r.ż. z-score dla BMI nie niższy niż -2,5;
- brak zakażenia wirusem HIV z liczbą limfocytów CD4+ ≤ 50 komórek/µl;
- wykluczenie ciąży lub karmienia piersią;
- brak wcześniejszego leczenia bedakiliną lub bedakiliną w skojarzeniu pretomanidem;
- wyrażenie zgody przez pacjenta lub jego opiekuna prawnego dla chorych < 18 r. ż. na monitorowanie jego stanu zdrowia w 6 i 24 miesiącu po zakończeniu leczenia w programie lekowym.
- Powyższe kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie.
Czas leczenia w programie
Określenie czasu leczenia w programie
- Całkowita długość leczenia w programie wynosi 26 tygodni. U pacjentów, u których po 26 tygodniach nie wystąpiła dostateczna odpowiedź na leczenia można rozważyć wydłużenie czasu trwania leczenia pod dokładnym nadzorem w zakresie bezpieczeństwa. Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie.
Kryteria wyłączenia
Kryteria wyłączenia z programu
- wystąpienie objawów nadwrażliwości na którykolwiek lek lub którąkolwiek substancje pomocniczą;
- wystąpienie zagrażającej życiu lub nawrotowej toksyczności mimo zastosowania adekwatnego postepowania, zgodnie z zasadami zawartymi w aktualnych ChPL;
- wystąpienie chorób lub stanów, które w opinii lekarza prowadzącego uniemożliwiają prowadzenie leczenia;
- utrzymujący się stan sprawności 50 lub niższy według skali Karnofsky’ego;
- ciąża lub karmienie piersią;
- BMI < 17 kg/m2 w przypadku osób ≥ 18 r.ż, w przypadku pacjentów < 18 r.ż. z-score dla BMI nie niższy niż -2,5; (tylko w przypadku terapii leczenia pretomanidem w skojarzeniu z bedakiliną oraz linezolidem);
- zakażenie wirusem HIV z liczbą limfocytów CD4+ ≤ 50 komórek/µl.
DAWKOWANIE LEKÓW
Dawkowanie
- Dawkowanie i modyfikacja dawkowania zgodnie z aktualnymi Charakterystykami Produktu Leczniczego (ChPL) poszczególnych leków.
BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W RAMACH PROGRAMU
Wykaz badań przy kwalifikacji
- zdjęcie RTG klatki piersiowej;
- badania laboratoryjne (morfologia krwi z rozmazem, stężenie potasu, wapnia i magnezu w surowicy, aminotransferaza alaninowa [AlAT], aminotransferaza asparaginowa [AspAT], fosfataza zasadowa i bilirubina, stężenie kreatyniny);
- badanie EKG;
- pomiar BMI;
- test ciążowy;
- test na obecność na wirusa HIV;
- badanie plwociny przy pomocy systemu BACTEC MGIT lub wykonanie testu molekularnego w przypadku gruźlicy:
- XDR-TB – potwierdzające oporność bakterii na izoniazyd, ryfampicynę, fluorochinolon
- lub
- MDR-TB – potwierdzające oporność bakterii na leczenie najlepszym dostępnym schematem przez 6 miesięcy lub dłużej przed włączeniem, które w opinii lekarza były zgodne z leczeniem
- lub
- MDR-TB – potwierdzające oporność bakterii na PAS, etionamid, aminoglikozydy lub fluorochinolony.
Badania wykonywane na początku leczenia oraz przynajmniej raz w tygodniu podczas pierwszego miesiąca leczenia, co drugi tydzień podczas 2. miesiąca, a następnie raz na miesiąc:
Monitorowanie
Monitorowanie leczenia
- badania czynności wątroby (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa i bilirubina) – w trakcie leczenia oraz zgodnie z potrzebami.
- W razie wystąpienia objawów wskazujących na wystąpienie lub nasilenie się zaburzeń czynności wątroby, należy przeprowadzić badanie na obecność wirusowego zapalenia wątroby i przerwać stosowanie innych produktów leczniczych o toksycznym działaniu na wątrobę.
Badania wykonywane na początku leczenia, po dwóch tygodniach, a następnie raz na miesiąc:
Monitorowanie
Monitorowanie leczenia
- morfologia krwi.
Badania wykonywane raz na miesiąc:
Monitorowanie
Monitorowanie leczenia
- badanie EKG.
Badania wykonywane po 6 i 24 miesiącach po zakończeniu leczenia:
Monitorowanie
Monitorowanie leczenia
- badanie plwociny w kierunku M. tuberculosis przy pomocy systemu BACTEC MGIT lub metod molekularnych.
Monitorowanie
Monitorowanie programu
- gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;
- uzupełnianie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia, w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników efektywności:
- status konwersji posiewu mikrobiologicznego plwociny,
- kontrola nawrotu bakteriologicznego lub niepowodzenia bakteriologicznego (ponowna infekcja);
- przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.