B.165
LECZENIE CHORYCH Z OBJAWAMI KOSTNYMI W PRZEBIEGU HIPOFOSFATAZJI (HPP) (ICD-10 E83.3)
E83.3
ŚWIADCZENIOBIORCY
- Kwalifikacji chorych do terapii dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
- Kwalifikacja do programu oraz weryfikacja skuteczności leczenia co 6 miesięcy odbywa się, w oparciu o ocenę stanu klinicznego świadczeniobiorcy oraz ocenę efektywności zastosowanej terapii.
- Do leczenia w programie kwalifikowani są pacjenci z wrodzoną hipofosfatazją (HPP) w postaciach:
- perinatalnej i niemowlęcej,
- dziecięcej.
- Kryteria kwalifikacji
- hipofosfatazja perinatalna i niemowlęca ujawniająca się klinicznie u dzieci w wieku < 6. miesiąca życia, stwierdzona na podstawie:
- badań genetycznych potwierdzających obecność patogennych mutacji w genie ALPL (1p36.12),
- lub
- badań wykrywających nieprawidłowości szkieletowe oraz testów laboratoryjnych:
- obniżenia mineralizacji kości i innych objawów radiologicznych hipofosfatazji lub prenatalnych/postnatalnych badań USG
- oraz
- obniżonej aktywności fosfatazy alkalicznej w surowicy w co najmniej 3-krotnych pomiarach;
- hipofosfatazja dziecięcą ujawniającą się u dzieci w wieku > 6. miesiąca życia rozpoznana na podstawie:
- badań genetycznych potwierdzających obecność patogennych mutacji w genie ALPL (1p36.12),
- lub
- badań wykrywających nieprawidłowości szkieletowe oraz testów laboratoryjnych:
- badań radiologicznych (opóźnionego wieku kostnego, krzywicy lub osteomalacji)
- oraz
- obniżonej aktywności fosfatazy alkalicznej w surowicy w co najmniej 3-krotnych pomiarach;
- Jednocześnie pacjenci o których mowa w pkt 2):
- nie osiągnęli oczekiwanych etapów rozwoju motoryki właściwej dla wieku,
- lub
- cierpią z powodu ciągłego lub nawracającego bólu mięśniowo-szkieletowego wpływającego na niemożność wykonywania codziennych czynności, niepoddającego się działaniu leków z dwóch różnych grup leków przeciwbólowych,
- lub
- mają istotnie ograniczoną możliwość samodzielnego poruszania się (chodzenia);
- adekwatna wydolność narządowa określona na podstawie wyników badań laboratoryjnych krwi zgodnie z zapisami aktualnej Charakterystyki Produktu Leczniczego (zwanej dalej ChPL);
- nieobecność istotnych schorzeń współistniejących stanowiących przeciwskazanie do terapii stwierdzonych przez Zespół Koordynacyjny lub lekarza prowadzącego w oparciu o aktualną ChPL;
- brak przeciwwskazań do terapii określonych w aktualnej ChPL;
- wykluczenie okresu ciąży lub karmienia piersią;
- Powyższe kryteria kwalifikacji 1), 3), 4), 5), 6) albo 2), 3), 4), 5), 6) powinny zostać spełnione łącznie.
- Ponadto do programu lekowego kwalifikowani są również pacjenci wymagający kontynuacji leczenia, którzy byli leczeni dotychczas w ramach innego sposobu finansowania terapii, za wyjątkiem trwających badań klinicznych pod warunkiem, że w chwili rozpoczęcia leczenia spełniali kryteria kwalifikacji do programu lekowego.
- Określenie czasu leczenia w programie
- Przedłużenie leczenia następuje co 6 miesięcy decyzją Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich, na podstawie nadesłanej karty monitorowania terapii.
- Leczenie trwa do czasu podjęcia przez Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich lub lekarza prowadzącego decyzji o wyłączeniu świadczeniobiorcy z programu, zgodnie z kryteriami wyłączenia.
- Kryteria wyłączenia z programu
- Zespół Koordynacyjny podejmuje decyzję o wyłączeniu pacjenta z programu, gdy zostanie spełnione jedno z poniższych kryteriów:
- brak skuteczności ocenianej zgodnie z harmonogramem monitorowania skuteczności leczenia pacjenta rozumianej jako niespełnienie przynajmniej dwóch z poniższych kryteriów u dzieci poniżej 18 roku życia:
- zahamowanie tempa wzrastania po 6 miesiącach terapii,
- brak poprawy lub nieosiągnięcie oczekiwanego efektu dla testu sześciominutowego marszu (6MWT) rozumianej jako poprawa o <25 m lub <10% w porównaniu z wynikami testu przed leczeniem (w przypadku chorych chodzących),
- konieczność korzystania z mechanicznej wspomaganej wentylacji płuc po co najmniej 12 miesiącach leczenia (dotyczy chorych, którzy przed włączeniem do leczenia nie wymagali wspomagania oddychania),
- konieczność korzystania z mechanicznej wspomaganej wentylacji płuc po co najmniej 24 miesiącach leczenia (dotyczy chorych, którzy przed włączeniem do leczenia wymagali wspomagania oddychania);
- brak skuteczności ocenianej zgodnie z harmonogramem monitorowania skuteczności leczenia pacjenta rozumianej jako niespełnienie przynajmniej jednego z poniższych kryteriów u dorosłych, kontynuujących terapię asfotazą alfa:
- brak poprawy lub nieosiągnięcie oczekiwanego efektu dla testu sześciominutowego marszu (6MWT) - poprawa o <25 m lub <10% w porównaniu z wynikami testu przed leczeniem (w przypadku chorych chodzących),
- powtarzające się złamania niskoenergetyczne przez okres trzech lat od rozpoczęcia leczenia,
- brak zmniejszenia poziomu bólu rozumianego jako nieosiągnięcie znaczącej redukcji bólu przy równoczesnym zwiększeniu częstości podawania leków przeciwbólowych lub brak poprawy jakości życia w ocenie Zespołu Koordynacyjnego lub lekarza prowadzącego;
- wystąpienie chorób lub stanów, które w opinii Zespołu Koordynacyjnego lub lekarza prowadzącego uniemożliwiają dalsze prowadzenie leczenia;
- wystąpienie działań niepożądanych uniemożliwiających kontynuację leczenia zgodnie z decyzją Zespołu Koordynacyjnego lub lekarza prowadzącego;
- wystąpienie nadwrażliwości na lek lub substancję pomocniczą uniemożliwiające kontynuację leczenia;
- wystąpienie zagrażającej życiu albo nieakceptowalnej toksyczności pomimo zastosowania adekwatnego postępowania;
- nieprowadzenie skutecznej formy antykoncepcji przez kobiety w wieku rozrodczym;
- okres ciąży i karmienia piersią;
- brak współpracy lub nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich ze strony świadczeniobiorcy lub jego prawnych opiekunów, w tym zwłaszcza dotyczących okresowych badań kontrolnych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leczenia ze strony świadczeniobiorcy.
SCHEMAT DAWKOWANIA
Dawkowanie
Dawkowanie leków w programie
- Sposób podawania oraz ewentualne czasowe wstrzymania leczenia, prowadzone zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL).
- Zalecana dawka asfotazy alfa to 2mg/kg masy ciała podawane podskórnie trzy razy w tygodniu lub 1mg/kg masy ciała podawane podskórnie sześć razy w tygodniu. Maksymalna zalecana dawka asfotazy alfa to 6mg/kg/tydzień.
- Dopuszczalne jest zmniejszenie wymienionych poniżej dawek zgodnie z aktualną ChPL.
BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W RAMACH PROGRAMU
Badania przy kwalifikacji
- badanie molekularne potwierdzające obecność mutacji genu ALPL (1p36.12) w przebiegu HPP;
- oznaczenie aktywności fosfatazy alkalicznej w surowicy;
- oznaczenie stężenia wapnia w surowicy;
- oznaczenie stężenia magnezu w surowicy;
- oznaczenie stężenia fosforu w surowicy;
- oznaczenie stężenia parathormonu w surowicy;
- oznaczenie stężenia 25-hydroksy witaminy D w surowicy;
- test ciążowy u kobiet w wieku rozrodczym;
- konsultacja neurochirurgiczna - w przypadku występowania u pacjentów kraniosynostozy;
- konsultacja okulistyczna;
- pomiary antropometryczne;
- test sześciominutowego marszu u chorych chodzących (6MWT);
- badanie RTG lub MRI nadgarstków, bioder i kolan z oceną w skali RSS;
- badanie USG nerek;
- ocena nasilenia bólu w skali dopasowanej do wieku;
- Wstępne badania obrazowe muszą umożliwić późniejszą obiektywną ocenę odpowiedzi na leczenie.
Monitorowanie
Monitorowanie leczenia:
- oznaczenie aktywności fosfatazy alkalicznej w surowicy;
- oznaczenie stężenia wapnia w surowicy;
- oznaczenie stężenia magnezu w surowicy;
- oznaczenie stężenia fosforu w surowicy;
- oznaczenie stężenia parathormonu w surowicy;
- oznaczenie stężenia 25-hydroksy witaminy D w surowicy;
- konsultacja okulistyczna;
- konsultacja ortopedyczna;
- pomiary antropometryczne;
- test sześciominutowego marszu (6MWT) w przypadku chorych chodzących;
- badanie RTG kośćca;
- badanie densytometryczne DXA (u pacjentów powyżej 5 r.ż.);
- badanie USG nerek.
- Kontrolne wizyty u lekarza, zgodnie z harmonogramem monitorowania skuteczności terapii z oceną efektów leczenia i jakości życia pacjenta.
- Badania wykonuje się:
- w 3-cim, 6-tym i 12-tym miesiącu od chwili rozpoczęcia leczenia, a następnie co 6 miesięcy (z wyjątkiem oznaczenia stężenia parathormonu wykonywanego tylko w 3 miesiącu);
- po pierwszym roku leczenia, a następnie co 2 lata w przypadku badania densytometrycznego DXA.
Monitorowanie skuteczności
Monitorowanie skuteczności i bezpieczeństwa
- Wskaźniki efektywności mierzone co 6 miesięcy leczenia:
- ocena tempa wzrastania;
- test sześciominutowego marszu (6MWT) w przypadku chorych chodzących;
- ocena konieczności korzystania ze wspomaganej wentylacji płuc;
- ocena powtarzalności złamań niskoenergetycznych;
- ocena poprawy nasilenia bólu oraz jakości życia pacjenta za pomocą kwestionariuszy:
- ocena bólu w skali dopasowanej do wieku w przypadku dzieci,
- SF-36 (ang. Short Form 36) w przypadku pacjentów dorosłych.
- działania niepożądane.
Monitorowanie
Monitorowanie programu
- gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolera Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ);
- uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez Oddział Wojewódzki NFZ z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia, w tym przekazywanie danych dotyczących wskaźników skuteczności terapii zawartych w punkcie 3;
- przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ (informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ).