B.31
LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)
WYKAZ SKRÓTÓW
ŚWIADCZENIOBIORCY
- NFZ – Narodowy Fundusz Zdrowia
- ChPL – Charakterystyka produktu leczniczego
- AsPAT – Aminotransferaza asparginowa
- TNP – Tętnicze nadciśnienie płucne
- AlAT – Aminotransferaza alaninowa
- WHO – Światowa Organizacja Zdrowia
- BNP/ NT-proBNP – Peptyd natriuretyczny typu B/N-końcowy fragment proBNP
- ESC – European Society of Cardiology
- ERS – European Respiratory Society
- AEPC – Association for European Pediatric Cardiology
ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO – KRYTERIA OGÓLNE
ŚWIADCZENIOBIORCY
Kryteria kwalifikacji
Kryteria włączenia
- 1) zdiagnozowane oraz udokumentowane tętnicze nadciśnienie płucne (wg aktualnej klasyfikacji towarzystw naukowych ESC, ERS, AEPC);
- 2) udokumentowany aktualnie lub w przeszłości brak spadku ciśnienia w tętnicy płucnej w ostrym hemodynamicznym teście wazoreaktywności (według aktualnych kryteriów) lub niezadowalający skutek lub nietolerancja przewlekłego leczenia lekami blokującymi kanał wapniowy pomimo spadku ciśnienia w tętnicy płucnej w ostrym hemodynamicznym teście wazoreaktywności (według aktualnych kryteriów); wymóg przeprowadzenia ostrego testu wazoreaktywności dotyczy pacjentów z idiopatycznym, polekowym lub dziedziczonym tętniczym nadciśnieniem płucnym;
- 3) dodatkowe kryteria przedstawione w punkcie „Kryteria włączenia” dla poszczególnych leków lub połączeń lekowych.
- Kryteria włączenia muszą być spełnione łącznie, chyba że w opisie programu wskazane jest inaczej.
Czas leczenia w programie
Czas leczenia
- Czas leczenia w programie określa lekarz na podstawie kryteriów wyłączenia z programu.
Kryteria wyłączenia
- 1) brak współpracy ze strony pacjenta w zakresie prowadzenia terapii lub okresowej kontroli jej skuteczności;
- 2) nadwrażliwość na substancję czynna lub substancje pomocnicze leku;
- 3) inne okoliczności uzasadnione względami medycznymi które wskazują konieczność zmiany terapii na inną (w obrębie lub poza programem leczenia TNP);
- 4) dodatkowe kryteria przedstawione w punkcie „Kryteria wyłączenia” dla poszczególnych leków lub połączeń lekowych.
Ocena klasy czynnościowej
- Oceny klasy czynnościowej należy dokonywać zgodnie z klasyfikacją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) opublikowaną w Wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Za równorzędną należy uznać klasyfikację New York Heart Association (NYHA).
Zalecenia
- U miesiączkujących dziewcząt i kobiet w wieku rozrodczym należy zalecać stosowanie skutecznej metody antykoncepcji.
ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO – KRYTERIA SZCZEGÓŁOWE
ŚWIADCZENIOBIORCY
A. Leczenie TNP u dorosłych (≥18 lat)
- I.A. LECZENIE POCZĄTKOWE (MONOTERAPIA)
- Bosentan
Kryteria kwalifikacji
Kryteria włączenia
- II lub III klasa czynnościowa.
Kryteria wyłączenia
- co najmniej jedno z przeciwskazań wymienionych w ChPL.
Sildenafil
Kryteria kwalifikacji
Kryteria włączenia
- II lub III klasa czynnościowa
- lub
- I klasa czynnościowa, jeżeli do czasu ukończenia 18 roku życia pacjent był skutecznie leczony inhibitorem PDE5 – z wyłączeniem pacjentów z zespołem Eisenmengera.
Kryteria wyłączenia
- nieskuteczność terapii lub powikłania terapii;
- udar mózgu w ciągu ostatnich 90 dni;
- zawał mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 90 dni;
- ciężkie niedociśnienie tętnicze (<90/50 mmHg) jeżeli nie jest objawem niewydolności prawej komory wtórnej do TNP;
- konieczność stosowania azotanów, leków przeciwgrzybicznych, leków przeciwwirusowych powodujących interakcje z sildenafilem;
- retinitis pigmetosa lub utrata wzroku w wyniku nietętniczej przedniej niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego (NAION);
- ciężka niewydolność wątroby (klasa C wg Child-Pugh).
II. LECZENIE II RZUTU
Kryteria wyłączenia
- II.A. MONOTERAPIA
- Bosentan albo iloprost albo treprostinil
Kryteria kwalifikacji
Kryteria włączenia
- nieskuteczne lub źle tolerowane dotychczasowe leczenie jednym ze schematów lekowych przewidzianych do stosowania w monoterapii lub w terapii skojarzonej
- lub
- IV klasa czynnościowa w momencie rozpoznania choroby lub pomimo dotychczasowego leczenia.
Kryteria wyłączenia
- bosentan
- Co najmniej jedno z przeciwskazań wymienionych w ChPL,
- iloprost
- ciężka choroba niedokrwienna serca lub niestabilna dławica piersiowa;
- zawał mięśnia sercowego przebyty w okresie ostatnich 6 miesięcy;
- niewyrównana niewydolność serca - jeśli nie spowodowana TNP;
- ciężkie zaburzenia rytmu serca;
- wrodzone wady zastawkowe z istotnymi klinicznie zaburzeniami czynności mięśnia sercowego niezwiązanymi z nadciśnieniem płucnym;
- stany, w których wpływ iloprostu na płytki krwi może zwiększyć ryzyko krwotoku.
- treprostinil
- nadciśnienie płucne związane z potwierdzoną chorobą zarostową żył płucnych;
- zastoinowa niewydolność serca spowodowana ciężkim zaburzeniem czynności lewej komory serca;
- ciężka niewydolność wątroby - klasa C wg. Child-Pugh;
- czynna choroba wrzodowa przewodu pokarmowego, krwawienie śródczaszkowe, zranienie, inny rodzaj krwawienia;
- wrodzone lub nabyte wady zastawkowe serca z klinicznie znaczącymi zaburzeniami czynności mięśnia sercowego niezwiązanymi z nadciśnieniem płucnym;
- ciężka postać choroby niedokrwiennej serca lub niestabilna postać dławicy piersiowej;
- zawał mięśnia sercowego przebyty w okresie ostatnich 6 miesięcy;
- nieleczona niewydolność serca;
- ciężkie zaburzenia rytmu serca;
- ciśnienie tętnicze krwi poniżej 90/50 mmHg – jeśli nie spowodowane TNP.
Epoprostenol
Kryteria kwalifikacji
Kryteria włączenia
- nieskuteczne lub źle tolerowane dotychczasowe leczenie jednym ze schematów lekowych przewidzianych do stosowania w monoterapii lub w terapii skojarzonej
- lub
- IV klasa czynnościowa w momencie rozpoznania choroby lub pomimo dotychczasowego leczenia
- lub
- TNP uniemożliwiające przeszczepienie wątroby u pacjentów z TNP związanym z nadciśnieniem wrotnym.
Kryteria wyłączenia
- zastoinowa niewydolność serca spowodowana ciężkim zaburzeniem czynności lewej komory serca;
- wystąpienie obrzęku płuc w czasie określania zakresu dawek;
- laktacja;
- inne przeciwwskazania określone w ChPL.
Riocyguat
Kryteria kwalifikacji
Kryteria włączenia
- II lub III klasa czynnościowa;
- nieskuteczne lub źle tolerowane leczenie sildenafilem zastosowanym jako leczenie początkowe.
Kryteria wyłączenia
- jednoczesne stosowanie inhibitorów PDE-5;
- ciężkie zaburzenia czynności wątroby (stopień C w skali Child-Pugh);
- ciąża;
- jednoczesne stosowanie azotanów lub leków uwalniających tlenek azotu (takimi jak azotyn amylu);
- skurczowe ciśnienie krwi <95 mm Hg na początku leczenia;
- nawracająca pomimo redukcji dawki objawowa hipotensja ze skurczowym ciśnieniem <95 mm Hg.
II.B. TERAPIA SKOJARZONA
Kryteria wyłączenia
- Macytentan z sildenafilem
Kryteria kwalifikacji
Kryteria włączenia
- nieskuteczne lub źle tolerowane dotychczasowe leczenie jednym ze schematów lekowych przewidzianych do stosowania w monoterapii lub w terapii skojarzonej;
- III klasa czynnościowa;
- brak przeciwwskazań wymienionych w ChPL.
- W przypadku wystąpienia objawów nietolerancji sildenafilu, możliwa jest kontynuacja macytentanu w monoterapii.
Kryteria wyłączenia
- sildenafil – określono w punkcie A I.2.2,
- macytentan
- brak stosowania skutecznej metody zapobiegania ciąży przez kobiety w wieku rozrodczym;
- ciąża;
- karmienie piersią;
- ciężkie zaburzenia czynności wątroby;
- wyjściowa aktywność aminotransferaz wątrobowych (AspAT lub AlAT) > 3 razy niż wartość górnej granicy normy.
Riocyguat z bosentanem
Kryteria kwalifikacji
Kryteria włączenia
- III klasa czynnościowa;
- nieskuteczne lub źle tolerowane dotychczasowe leczenie jednym ze schematów lekowych przewidzianych do stosowania w monoterapii lub w terapii skojarzonej.
Kryteria wyłączenia
Kryteria wyłączenia:
- jednoczesne stosowanie inhibitorów PDE-5;
- umiarkowane lub ciężkie zaburzenie czynności wątroby, tj. klasa B lub C w klasyfikacji Child – Pugh;
- aktywność AspAT lub AlAT, większa niż trzykrotna wartość górnej granicy normy przed rozpoczęciem leczenia lub większa niż ośmiokrotna wartość GGN w trakcie leczenia;
- jednoczesne stosowanie cyklosporyny A;
- jednoczesne stosowanie azotanów lub leków uwalniających tlenek azotu (takimi jak azotyn amylu;
- skurczowe ciśnienie krwi <95 mm Hg na początku leczenia;
- ciąża;
- nawracająca pomimo redukcji dawki objawowa hipotensja ze skurczowym ciśnieniem <95 mmHg.
- Możliwa jest zamiana bosentanu na macytentan w przypadku wystąpienia cech istotnego uszkodzenia wątroby podczas terapii bosentanem (wartość AspAT lub AlAT większa niż trzykrotność górnej granicy normy) pod warunkiem uzyskania zmniejszenia wartości transaminaz po odstawieniu bosentanu.
Terapia skojarzona z zastosowaniem dwóch lub trzech z poniższych preparatów:
Kryteria wyłączenia
Kryteria wyłączenia:
- bosentan
- sildenafil
- iloprost albo treprostinil albo epoprostenol.
Kryteria kwalifikacji
Kryteria włączenia
- nieskuteczne lub źle tolerowane dotychczasowe leczenie jednym ze schematów lekowych przewidzianych do stosowania w monoterapii lub w terapii skojarzonej
- lub
- IV klasa czynnościowa w momencie rozpoznania choroby lub pomimo dotychczasowego leczenia
- lub
- TNP uniemożliwiające przeszczepienie wątroby u pacjentów z TNP związanym z nadciśnieniem wrotnym – dotyczy terapii skojarzonej z zastosowaniem epoprostenolu.
- Bosentan nie może być stosowany łącznie z innymi antagonistami receptora endoteliny.
- Możliwa jest zamiana bosentanu na macytentan w przypadku wystąpienia cech istotnego uszkodzenia wątroby podczas terapii bosentanem (wartość AspAT lub AlAT większa niż trzykrotność górnej granicy normy) pod warunkiem uzyskania zmniejszenia wartości transaminaz po odstawieniu bosentanu.
- Kolejność włączania i wyłączenia poszczególnych składowych terapii skojarzonej zależy od decyzji lekarza.
Kryteria wyłączenia
- bosentan – określono w punkcie A I 1.2,
- sildenafil – określono w punkcie A I 2.2,
- iloprost – określono w punkcie A II.A 1.2 b,
- treprostinil - określono w punkcie A II.A 1.2 c,
- epoprostenol - określono w punkcie A II.A 2.2.
Epoprostenol z sildenafilem i bosentanem albo epoprostenol z sildenafilem i macytentanem
Kryteria kwalifikacji
Kryteria włączenia
- IV klasa czynnościowa w momencie rozpoznania choroby lub pomimo dotychczasowego leczenia;
- brak innych przeciwwskazań wymienionych w ChPL.
- Kolejność włączania i wyłączenia poszczególnych składowych terapii skojarzonej zależy od decyzji lekarza.
Kryteria wyłączenia
- bosentan - określono w punkcie A I 1.2,
- macytentan - określono w punkcie II B 1.2.b,
- sildenafil - określono w punkcie A. I.2.2,
- epoprostenol - określono w punkcie A II.A 2.2.
Seleksypag z sildenafilem i bosentanem (lub macytentanem)
Kryteria kwalifikacji
Kryteria włączenia
- nieskuteczne lub źle tolerowane dotychczasowe leczenie jednym ze schematów lekowych przewidzianych do stosowania w terapii skojarzonej;
- III klasa czynnościowa pomimo dotychczasowego leczenia.
- Kolejność włączania i wyłączenia poszczególnych składowych terapii skojarzonej zależy od decyzji lekarza.
Kryteria wyłączenia
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w charakterystyce produktu leczniczego;
- ciężkie zaburzeniami czynności wątroby (grupa C w skali Child-Pugha);
- Ciężka choroba wieńcowa lub niestabilna dławica piersiowa;
- Zawał mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 6 miesięcy;
- Niewyrównana niewydolność krążenia, jeśli pacjent nie jest pod ścisłą obserwacją lekarza;
- Ciężkie arytmie;
- Zdarzenia mózgowo-naczyniowe (np. przemijający napad niedokrwienny, udar) w ciągu ostatnich 3 miesięcy;
- Wrodzone lub nabyte wady zastawkowe z klinicznie istotnymi zaburzeniami czynności serca nie związanymi z nadciśnieniem płucnym;
- spełnione kryteria wyłączenia z terapii jednym z pozostałych dwóch stosowanych w terapii leków doustnych zgodnie z punktami A I 1.2 oraz A I 2.2 i II B 1.2.b.
- W przypadku wystąpienia kryteriów wyłączenia z programu wynikających z działań ubocznych związanych z jednym z trzech zastosowanych w programie leków, istnieje możliwość kontynuowania programu na podstawie decyzji lekarza przy użyciu dwóch pozostałych leków.
- Selexipag powinien być dołączany do skojarzonej terapii sildenafilem i bosentanem. Możliwe jest dodanie seleksypagu do skojarzonej terapii sildenafilem i macytentanem jeśli macytentan włączono zamiast bosentanu z powodu wystąpienia cech istotnego uszkodzenia wątroby podczas terapii bosentanem (wartość AspAT lub AlAT większa niż trzykrotność górnej granicy normy) które ustąpiło po jego odstawieniu oraz w przypadku gdy leczenie w schemacie seleksypag + sildenafil + bosentan było nieskuteczne lub w przypadku gdy dołączenie macytentanu do sildenafilu do terapii II rzutu wiązało się z poprawą kliniczną pacjenta ale nadal nie zostały osiągnięte cele terapeutyczne.
Sotatercept w terapii skojarzonej z dwoma lub trzema z poniższych substancji czynnych:
Kryteria wyłączenia
- bosentan albo macytentan,
- sildenafil albo riociguat,
- epoprostenol albo iloprost albo treprostinil albo seleksypag.
Kryteria kwalifikacji
Kryteria włączenia
- rozpoznanie tętniczego nadciśnienia płucnego idiopatycznego, dziedzicznego, związanego z działaniem leków lub toksyn, chorobami tkanki łącznej, prostymi skorygowanymi wadami przeciekowymi serca;
- naczyniowy opór płucny - w trakcie aktualnie prowadzonej terapii, co najmniej 5 jednostek Wooda (cewnikowanie prawego serca w okresie do 3 miesięcy przed włączeniem sotaterceptu);
- liczba płytek krwi przed rozpoczęciem leczenia równa lub większa 50 x 109/l;
- nieskuteczne (stosowane przez co najmniej 3 miesiące) lub źle tolerowane dotychczasowe leczenie jednym ze schematów lekowych przewidzianych do stosowania w terapii skojarzonej dwu lub trójlekowej;
- pacjenci w III klasie czynnościowej pomimo dotychczasowego leczenia.
Kryteria wyłączenia
- sotatercept
- nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w charakterystyce produktu leczniczego,
- pacjenci ze stale utrzymującą się liczbą płytek krwi < 50 x 109/l pomimo podjętych działań mających na celu dostosowanie dawki zgodnie z ChPL,
- bosentan – określono w punkcie A I 1.2,
- macitentan – określono w punkcie A II 1.2.b),
- sildenafil – określono w punkcie A I 2.2,
- riociguat – określono w punkcie A II 3.2,
- iloprost – określono w punkcie A II.A 1.2 b,
- seleksypag – określono w punkcie A II 5.2,
- treprostinil - określono w punkcie A II.A 1.2 c,
- epoprostenol - określono w punkcie A II.A 2.2.
- W przypadku wystąpienia kryteriów wyłączenia z programu wynikających z działań ubocznych jednego lub dwóch leków (wyłącznie w przypadku skojarzenia trójlekowego) zastosowanych w programie, istnieje możliwość kontynuowania programu na podstawie decyzji lekarza przy użyciu pozostałych leków- za wyjątkiem monoterapii sotaterceptem.
B. Leczenie TNP u dzieci (<18 lat)
Kryteria wyłączenia
- I. LECZENIE POCZĄTKOWE (MONOTERAPIA)
- Bosentan
Kryteria kwalifikacji
Kryteria włączenia
- III klasa czynnościowa.
Kryteria wyłączenia
- wrodzona wada serca z nadciśnieniem płucnym, w której istnieje możliwość leczenia operacyjnego (nie dotyczy okresu oczekiwania na wykonanie zabiegu operacyjnego);
- umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności wątroby;
- aktywność AspAT lub AlAT > 3 razy wartość górnej granicy normy (GGN) przed rozpoczęciem leczenia lub aktywność AspAT lub AlAT > 8 razy GGN w trakcie leczenia;
- niestosowanie skutecznych metod antykoncepcji – w przypadku miesiączkujących dziewcząt;
- inne przeciwwskazania wymienione w ChPL.
Sildenafil
Kryteria kwalifikacji
Kryteria włączenia
- I-III klasa czynnościowa.
Kryteria wyłączenia
- wrodzona wada serca z nadciśnieniem płucnym, w której istnieje możliwość leczenia operacyjnego (nie dotyczy okresu oczekiwania na wykonanie zabiegu operacyjnego);
- ciężkie zaburzenie czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh);
- jednoczesne stosowanie leków przeciwgrzybiczych, przeciwwirusowych, immunosupresyjnych, glibenklamidu, rifampicyny;
- retinitis pigmetosa lub utrata wzroku w wyniku nietętniczej przedniej niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego (NAION).
II. LECZENIE II RZUTU
Kryteria wyłączenia
- II.A. MONOTERAPIA
- Monoterapia treprostinilem albo iloprostem albo epoprostenolem
Kryteria kwalifikacji
Kryteria włączenia
- Określono w punkcie A.II z zastrzeżeniem, że kryterium wieku się nie stosuje.
II.B. TERAPIA SKOJARZONA
Kryteria kwalifikacji
Kryteria włączenia
- Terapia skojarzona z zastosowaniem dwóch lub trzech z poniższych preparatów:
- bosentan,
- sildenafil,
- iloprost albo treprostinil albo epoprostenol.
Kryteria kwalifikacji
Kryteria włączenia
- nieskuteczne lub źle tolerowane dotychczasowe leczenie jednym ze schematów lekowych przewidzianych do stosowania w monoterapii lub w terapii skojarzonej
- lub
- IV klasa czynnościowa w momencie rozpoznania choroby lub pomimo dotychczasowego leczenia
- lub
- TNP uniemożliwiające przeszczepienie wątroby u pacjentów z TNP związanym z nadciśnieniem wrotnym – dotyczy epoprostenolu.
- Bosentan nie może być stosowany łącznie z innymi antagonistami receptora endoteliny.
- Kolejność włączania i wyłączenia poszczególnych składowych terapii skojarzonej zależy od decyzji lekarza.
Kryteria wyłączenia
- bosentan – określono w punkcie B I 1.2;
- sildenafil – określono w punkcie B I 2.2;
- iloprost – określono w punkcie A II.A 1.2 b;
- treprostinil - określono w punkcie A II.A 1.2 c;
- epoprostenol - określono w punkcie A II.A 2.2.
C. KONTYNUACJA LECZENIA TNP U OSÓB PRZEKRACZAJĄCYCH WIEK 18 LAT
Kryteria wyłączenia
- Leczenie pacjenta, który ukończył 18 rok życia i był wcześniej leczony w ramach programów lekowych w ośrodku pediatrycznym stanowi kontynuację udziału w programie i nie wymaga ponownej kwalifikacji.
SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE
A. Leczenie TNP u dorosłych
Dawkowanie
Dawkowanie bosentanu
- W monoterapii - zgodnie z ChPL.
- W terapii skojarzonej analogiczne do monoterapii.
Dawkowanie
Dawkowanie iloprostu
- W monoterapii - zgodnie z ChPL.
- W terapii skojarzonej analogiczne do monoterapii.
Dawkowanie
Dawkowanie treprostinilu
- Dawka powinna być dostosowywana przez lekarza indywidualnie w zależności od:
- stanu pacjenta;
- odpowiedzi na leczenie;
- tolerancji leczenia.
- Zwiększenie dawkowania powinno wynikać z dążenia do osiągnięcia celów terapeutycznych zalecanych przez towarzystwa naukowe ESC, ERS, AEPC.
- Przykładowe schematy dawkowania przedstawione są w ChPL.
Dawkowanie
Dawkowanie sildenafilu
- Dawka podstawowa: 20 mg 3 razy dziennie.
- W przypadku progresji choroby udokumentowanej badaniami nieinwazyjnymi i cewnikowaniem prawego serca, zgodnie z opisem programu, istnieje możliwość zwiększenia dawki sildenafilu do maksymalnie 3 razy po 40 mg dziennie.
- Sildenafil w postaci zawiesiny doustnej stosuje się wyłącznie w przypadku nietolerancji lub niemożliwości podania postaci stałej.
Dawkowanie
Dawkowanie epoprostenolu
- Dawka powinna być dostosowywana przez lekarza indywidualnie w zależności od:
- stanu pacjenta;
- odpowiedzi na leczenie;
- tolerancji leczenia.
- Zwiększenie dawkowania powinno wynikać z dążenia do osiągnięcia celów terapeutycznych zalecanych przez towarzystwa naukowe ESC, ERS, AEPC.
- Przykładowe schematy dawkowania przedstawione są w ChPL.
Dawkowanie
Dawkowanie macytentanu i sildenafilu w terapii skojarzonej
- Dawka macytentanu: 10 mg raz dziennie;
- Dawka sildenafilu: 20 mg 3 razy dziennie albo 40 mg 3 razy dziennie - u pacjentów, którzy otrzymywali taką dawkę w monoterapii.
Dawkowanie
Dawkowanie riocyguatu
- W monoterapii - zgodnie z ChPL.
- W terapii skojarzonej analogiczne do monoterapii.
Dawkowanie
Dawkowanie seleksypagu, sildeanfilu i bosentanu/macytentanu w terapii skojarzonej
- Dawka seleksypagu: zgodnie z ChPL (dawka dobrana indywidualnie dla każdego pacjenta; może wynosić od 200 μg podawanych dwa razy na dobę do 1600 μg podawanych dwa razy na dobę. Zalecana dawka początkowa seleksypagu wynosi 200 μg dwa razy na dobę podawana w odstępie 12 h; zwiększanie dawki seleksypagu następuje w przyrostach o 200 μg dwa razy na dobę w odstępach tygodniowych).
- Opakowanie zawierajcie 140 tabletek, w każdej 200 μg seleksypagu, może być stosowane wyłącznie w początkowym okresie leczenia (etap miareczkowania i stabilizacji dawki) w ilości nieprzekraczającej 2 opakowań leku dla jednego pacjenta.
- Dawka sildenafilu: zgodnie z ChPL.
- Dawka bosentanu zgodnie z ChPL.
- Dawka macytentan zgodnie z ChPL.
Dawkowanie
Dawkowanie sotaterceptu w terapii skojarzonej z dwoma lub trzema innymi substancjami czynnymi.
- Dawkowanie sotaterceptu powinno być zgodne z zapisem w ChPL. Lek podawany jest w postaci podskórnej co 3 tygodnie. Pierwsza dawka wynosi 0,3 mg /kg m.c. a kolejne 0,7 mg/kg m.c. o ile nie zaistnieją wskazania do redukcji lub pominięcia dawki zgodnie z ChPL.
- Dawka bosentanu: zgodnie z ChPL.
- Dawka macitentanu: zgodnie z ChPL.
- Dawka sildenafilu: zgodnie z ChPL.
- Dawka riocyguatu: zgodnie z ChPL
- Dawka iloprostu: zgodnie z ChPL.
- Dawka seleksypagu: zgodnie z ChPL.
- Dawka treprostinilu: zgodnie z ChPL.
- Dawka epoprostenolu: zgodnie z ChPL.
- Substancje czynne stosowane w leczeniu początkowym (sildenafil w monoterapii, bosentan w monoterapii) mogą być stosowane zamiennie w zależności od tolerancji i skuteczności leczenia.
- Substancje czynne stosowane w leczeniu II rzutu (bosentan, macytentan z sildenafilem, iloprost, treprostinil, epoprostenol, riocyguat, riocyguat z bosentanem, terapie skojarzone dwulekowe, terapie skojarzone trójlekowe oraz terapie skojarzone czterolekowe) mogą być stosowane zamiennie w zależności od tolerancji i skuteczności leczenia.
B. Leczenie TNP u dzieci
Dawkowanie
Dawkowanie sotaterceptu w terapii skojarzonej z dwoma lub trzema innymi substancjami czynnymi.
- Leczenie bosentanem
- Dawkowanie w monoterapii lub terapii skojarzonej:
- masa ciała równa lub mniejsza niż 20 kg dawka początkowa i podtrzymująca wynosi 2 mg/kg m.c. dwa razy na dobę;
- masa ciała od 20 do 40 kg, dawka początkowa (4 tygodnie) 31,25 mg dwa razy na dobę, dawka podtrzymująca 62,5 mg dwa razy na dobę;
- masa ciała większa niż 40 kg, dawka początkowa (4 tygodnie) 62,5 mg dwa razy na dobę, dawka podtrzymująca 125 mg dwa razy na dobę.
Leczenie sildenafilem
Dawkowanie
Dawkowanie sotaterceptu w terapii skojarzonej z dwoma lub trzema innymi substancjami czynnymi.
- Dawkowanie w monoterapii lub terapii skojarzonej:
- masa ciała ≤ 20 kg: 10 mg 3 razy dziennie;
- masa ciała > 20 kg: 20 mg 3 razy dziennie.
Leczenie iloprostem, epoprostenolem lub treprostynilem
Dawkowanie
Dawkowanie sotaterceptu w terapii skojarzonej z dwoma lub trzema innymi substancjami czynnymi.
- Dawka powinna być dostosowywana przez lekarza indywidualnie w zależności od:
- stanu pacjenta;
- odpowiedzi na leczenie;
- tolerancji leczenia.
- Zwiększenie dawkowania powinno wynikać z dążenia do osiągnięcia celów terapeutycznych zalecanych przez towarzystwa naukowe ESC, ERS, AEPC.
- Leki stosowane w terapii początkowej (sildenafil w monoterapii, bosentan w monoterapii) mogą być stosowane zamiennie w zależności od tolerancji i skuteczności leczenia.
- Leki stosowane w terapii II rzutu (bosentan, iloprost, treprostinil, epoprostenol, terapie skojarzone dwulekowe oraz terapie skojarzone trójlekowe) mogą być stosowane zamiennie w zależności od tolerancji i skuteczności leczenia.
BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W RAMACH PROGRAMU
Badania nieinwazyjne:
Badania przy kwalifikacji
- ocena klasy czynnościowej
- test 6-minutowego marszu –
- badanie nie dotyczy chorych w IV klasie czynnościowej z klinicznymi objawami zdekompensowanej niewydolności prawej komory
- w przypadku dzieci dotyczy pacjentów, których parametry rozwojowe umożliwiają wykonanie badania;
- oznaczenie NT-proBNP lub BNP (w zależności od dostępności),
- oznaczenie hemoglobiny oraz liczby płytek krwi- dla sotaterceptu;
- badanie echokardiograficzne.
Badania inwazyjne
Badania przy kwalifikacji
- 1.2.1. Cewnikowanie prawego serca (badanie hemodynamiczne) z oceną:
- ciśnienia zaklinowania;
- naczyniowego oporu płucnego;
- pojemności minutowej;
- saturacji mieszanej krwi żylnej
- i przeprowadzeniem ostrego testu wazoreaktywności w wybranych przypadkach określonych w kryteriach włączenia.
- Badanie to musi być wykonane nie więcej niż 8-12 tygodni przed włączeniem do programu. Kryterium czasu nie jest wymagane u pacjentów <18 r.ż.
- 1.2.2. W przypadku ciężkiego stanu pacjenta diagnostyczne cewnikowanie prawego serca można odłożyć do czasu uzyskania stabilizacji klinicznej wyłącznie pod warunkiem, że było ono wykonane wcześniej i potwierdziło rozpoznanie TNP.
- 1.2.3. Wymóg cewnikowania prawego serca przy kwalifikacji nie dotyczy:
- pacjentów uprzednio leczonych lekami dostępnymi w ramach programów lekowych, u których TNP było potwierdzone cewnikowaniem prawego serca w przeszłości,
- pacjentów z zespołem Eisenmengera, jeśli cewnikowanie prawego serca było wykonane u nich w przeszłości i potwierdziło rozpoznanie TNP.
Monitorowanie
Monitorowanie leczenia
- Ocena postępu leczenia powinna być wykonywana w stanie możliwie jak najbardziej stabilnym.
- Możliwe jest, po wyrażeniu zgody przez lekarza prowadzącego terapię, przeprowadzenie wizyty w programie w formie zdalnej konsultacji i przesunięcie wykonania badań w programie na późniejszy okres o ile nie stanowi to zagrożenia dla zdrowia pacjenta i pozostaje bez wpływu na skuteczność i bezpieczeństwo prowadzonej terapii. W takiej sytuacji możliwe jest dostarczenie leków przez szpital do miejsca zamieszkania pacjenta lub wydanie leków osobie przez niego upoważnionej w ilości każdorazowo nie większej niż niezbędna do zabezpieczenia 3-4 miesięcy terapii (w zależności od indywidualnego dawkowania oraz wielkości opakowań poszczególnych leków).
- Opisane powyżej postępowanie, w tym wynik zdalnej konsultacji i ocena stanu zdrowia dokonana przez lekarza prowadzącego, powinno zostać odnotowane w dokumentacji medycznej pacjenta oraz elektronicznym systemie monitorowania.
- Osobiste stawiennictwo pacjenta w ośrodku prowadzącym terapię nie może być jednak rzadsze niż 2 razy w ciągu każdych kolejnych 12 miesięcy z wyjątkiem sytuacji nadzwyczajnych, w tym zjawisk epidemicznych kiedy dopuszcza się osobiste stawiennictwo w ośrodku prowadzącym terapię nie rzadziej niż 1 raz w ciągu każdych kolejnych 12 miesięcy.
Badania nieinwazyjne
Monitorowanie
Monitorowanie leczenia
- ocena klasy czynnościowej;
- test 6-minutowego marszu (z wyjątkiem pacjentów w IV klasie czynnościowej); w przypadku dzieci dotyczy pacjentów, których parametry rozwojowe umożliwiają wykonanie badania);
- oznaczenie NT-proBNP lub BNP (w zależności od dostępności);
- oznaczenie hemoglobiny oraz liczby płytek krwi- dla sotaterceptu;
- badanie echokardiograficzne (w przypadku rozbieżności wyników badań podstawowych);
- – wykonuje się co 3 - 6 miesięcy (za wyjątkiem pierwszych 5 podań sotaterceptu przed którymi należy każdorazowo oznaczyć hemoglobinę oraz liczbę płytek krwi lub dłużej, jeśli wartości są niestabilne,) lub w terminie wcześniejszym w zależności od wskazań klinicznych, w przypadku pogorszenia samopoczucia lub stanu chorego. Do podjęcia decyzji terapeutycznych mogą być użyte również badania wykonane nie w ramach rutynowej kontroli co 3-6 miesięcy, ale również wykonane w przypadku pogorszenia samopoczucia lub pogorszenia stanu pacjenta. W tej sytuacji odstęp 3-6 miesięcy do następnych rutynowych badań kontrolnych wymaganych przez program można także liczyć od momentu wspomnianych dodatkowych badań przeprowadzonych w terminie wcześniejszym ze wskazań klinicznych.
Badania inwazyjne
Monitorowanie
Monitorowanie leczenia
- Cewnikowanie prawego serca (badanie hemodynamiczne) z oceną ciśnienia zaklinowania, naczyniowego oporu płucnego, pojemności minutowej i saturacji mieszanej krwi żylnej wykonuje się:
- przed włączeniem terapii II rzutu, z tym że w przypadku ciężkiego stanu pacjenta (IV klasa czynnościowa) można odłożyć cewnikowanie do czasu uzyskania stabilizacji klinicznej;
- jeżeli:
- panel badań nieinwazyjnych wskazuje na niezadowalający efekt leczenia zgodnie z obowiązującymi standardami
- lub
- obraz kliniczny i wyniki badań nieinwazyjnych są niejednoznaczne;
- co 12 - 36 miesięcy dla oceny dynamiki choroby.
- W każdym przypadku lekarz prowadzący może zdecydować o odłożeniu lub zrezygnowaniu z cewnikowania prawego serca, biorąc pod uwagę całokształt przebiegu choroby, realne możliwości modyfikacji leczenia w oparciu o wyniki cewnikowania, a także oceniane indywidualnie ryzyko powikłań z nim związanych.
- Wykonanie cewnikowania prawego serca nie jest wymagane u pacjentów w wieku poniżej 18 lat oraz u pacjentów z zespołem Eisenmengera ani w celu monitorowania ani w celu zmiany sposobu leczenia.
- Skuteczność terapii ocenia się na podstawie przebiegu choroby, indywidualnych cech pacjenta oraz kryteriów prognostycznych, zgodnie z obowiązującymi standardami.
- Zmiana terapii w obrębie leczenia początkowego oraz zmiana terapii w ramach leczenia II rzutu nie wymaga cewnikowania prawego serca.
- W przypadku nietolerancji leczenia II rzutu możliwy jest powrót do terapii początkowej bez dodatkowej kwalifikacji pacjenta.
Monitorowanie
Monitorowanie programu
- gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów NFZ;
- uzupełnienie danych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów lekowych dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez Oddział Wojewódzki NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;
- przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez NFZ.